« تعيين و شناخت سهم عوامل مؤثر در راهيابي دانش آموزان منطقه نائين به مراکز آموزش عالي در 5 سال اخير (1379-1375) »
پژوهشگر: حميدرضا مفتاح
ناظر: محمد رضا اسداللهي
مقدمه
يکي از عناصر مهم در پيشرفت و تحقق اهداف آموزشي، ادامه تحصيل و راهيابي به مراکز علمي در سطح عالي است « دانشگاهها و موسسات آموزش عالي از طريق آموزش، ميراث فرهنگي ، دانش و دانش پژوهي و نحوهي کسب مهارتها را به مشتاقان و نيازمندان منتقل مي کنند و از اين راه به تربيت دانشمندان ، پژوهشگران و مديران و رهبران در حوزههاي گوناگون مي پردازند» ( فصل نامه پژوهش و برنامه ريزي آموزش عالي ـ شماره مسلسل 6 ـ 1373 ) .
بديهي است بازنگري، اصلاح و تجديد نظر اصولي و علمي عوامل موفقيت در آزمونها، آثار و تبعات فراواني در بر خواهد داشت که يکي از آنها پيشرفت تحصيلي است.
بدون ترديد کشف عوامل موفقيت کمک قابل توجهي به معلمان و دست اندر کاران آموزش و پرورش خواهد نمود تا با به کارگيري شيوههاي نوين آموزشي و هدفمند کردن آن روشها بهتر بتوانند دانش آموزان مستعد را در نيل به مقصود خود ياري و مساعدت نمايند و از هدر رفتن تواناييها و استعداد هاي دانش آموزان از طرفي سرمايههاي آينده کشور جلوگيري نمود .
هدف کلي : تعيين و شناخت سهم عوامل مؤثر در راهيابي دانش آموزان منطقه نائين به مراکز آموزش عالي در پنج سال اخير ( 1379ـ 1375) .
اهداف جزيي : دستيابي به سهم عوامل موثر در راهيابي به مراکز آموزش عالي به تفکيک عوامل فردي ، عوامل خانوادگي ، عوامل آموزشي .
ـ دستيابي به آمار قبول شدگان از منطقه نائين در مراكز آموزش عالي در 5 سال اخير ( روزانه , پيام نور , شبانه ).
ـ دستيابي به آمار قبول شدگان از منطقه نائين در مراکز آموزش عالي به تفکيک جنسيت و رشته تحصيلي در 5 سال اخير
ـ دستيابي به مشخصات دموگرافيک راه يافتگان به مراکز آموزش عالي از منطقه نائين در 5 سال اخير ( 1379 -1375 )
فرضيههاي پژوهش ( سئوالهاي پژوهش )
1. بين موفقيت در کنکور و جنسيت رابطه معني داري وجود دارد.
2. بين موفقيت در کنکور و رشته تحصيلي رابطه معني داري وجود دارد.
3. بين موفقيت در کنکور و سطح سواد پدر و مادر رابطه معني داري وجود دارد.
4. بين موفقيت در کنکور و روش تدريس دبيران رابطه معني داري وجود دارد.
5. بين موفقيت در کنکور و امکانات آموزشي شهر رابطه معني داري وجود دارد.
6. بين موفقيت در کنکور و اعتماد به نفس رابطه معني داري وجود دارد.
7. بين موفقيت در کنکور واراده و پشتکار رابطه معني داري وجود دارد.
رشته تحصيلي ، سال اخذ ديپلم ، سال ورود به دانشگاه ، سهميههاي مختلف ، قبولي در دانشگاههاي مختلف ، سال قبولي در دانشگاه ، سطح سواد مادر ، شغل پدر ، شغل مادر، ميزان درآمد خانواده ، استفاده از تستها و کتابهاي کمک آموزشي ، روش تدريس دبيران ، امکانات آموزشي شهر ، استفاده ا زکلاسهاي تقويتي ، ارزشيابي مستمر دبيران در مدرسه ،کلاسهايي با تعداد دانش آموزان کمتر ميزان مطالعات فراتر از کتابهاي درسي ، مرور درسها و زمان بندي بخشي از متغيرها ميباشند.
جامعه آماري تحقيق مورد نظر عبارت است از کليه دانش آموزان منطقه نائين که در5 سال اخير ( 79-1375 ) به مراکز آموزش عالي ( روزانه ، شبانه ، پيام نور ) راه يافته اند که تعداد کل آنها در 5 سال اخير 500 نفر مي باشد، لذا با توجه به حجم کم نمونه پرسشنامه بين تمام پذيرفته شدگان توزيع شد که از اين تعداد 340 پرسشنامه برگردانده شد.
ابزار اندازه گيري دراين تحقيق پرسشنامه مي باشد و پرسشنامه از نوع محقق ساخته است . پرسشنامه از نوع چهار گزينه اي است براي تعيين اعتبار از آزمون آلفاي کرونباخ استفاده شده که مقدار آن 76 /0 است . پرسشنامه شامل سه بخش مي باشد : بخش اول مربوط به عوامل فردي ، بخش دوم عوامل خانوادگي و بخش سوم عوامل آموزشي است .
در تجزيه و تحليل دادههادر سطح آمار توصيفي از فراواني , درصد فراواني تجمعي , نمودار و جداول استفاده شده است. علاوه بر آن از ضريب همبستگي في , رگرسيون چندگانه و آزمون خيدو نيز استفاده شده است .
روش پژوهش
اين تحقيق از نوع توصيفي ـ پيمايشي است .
· بين موفقيت درکنکور و رشته تحصيلي ، سال اخذ ديپلم ، سال ورود به دانشگاه ، سهميههاي مختلف ، قبولي در دانشگاههاي مختلف ، سال قبولي در دانشگاه ، سطح سواد مادر ، شغل پدر ، شغل مادر ، ميزان درآمد خانواده ، استفاده از تست ها و کتابهاي کمک آموزشي ، روش تدريس دبيران ، امکانات آموزشي شهر استفاده از کلاسهاي تقويتي ، ارزشيابي مستمر دبيران در مدرسه ، کلاسهايي باتعداد دانش آموزان کمتر ، ميزان مطالعات فراتر از کتابهاي درسي ، مرور درسها و زمان بندي ، ميزان استفاده از روش گفتگو، يادداشت برداري از مطالب مهم کلاس،مطالعات منظم در ساعات خارج از مدرسه تأکيد به روش فهميدن به جاي حفظ کردن، ميزان دقت دانش آموز به درس، يادداشت برداري از کتب درسي،اراده و پشتکار، اعتماد به نفس ، آسان بودن رشته از لحاظ فراگيري مطالب ، علاقه به رشته تحصيلي دبيرستان ، رقابت داشتن با دانش آموزان کلاس و محل اقامت رابطه معنادار وجود دارد.
· بين موفقيت در کنکور و جنسيت ، سطح سواد پدر،تعداد فرزندان خانواده، رقابت داشتن با افراد فاميل و فرزند چندم خانواده بودن رابطه معنادار وجود ندارد.(لازم به ذکر است که عامل رقابت داشتن با افراد فاميل با در نظر گرفتن عوامل ديگر از طريق رگرسيون با موفقيت در کنکور معنادار است).
بخشي از پيشنهادها
به مسئولين : الف ) پيشنهادمي شود در تقويت کلاسهاي کنکور توسط دبيران مجرب و تشويق دانش آموزان براي استفاده از اين نوع کلاسها تلاش نمايند . البته استفاده از تجربيات آموزشگاههاي موفق درسطح کشور مي تواند راه گشا باشد .
ب) يافتههاي پژوهش نشان مي دهد که موفقيت دانش آموزان در کلاسهاي با تراکم کمتر ، بيشتر است ( 1/74 درصد) لذا پيشنهاد مي شود از کلاسهايي با تراکم بيشتر خصوصاً در درسهاي کاربردي پرهيز شود و استاندارد جهاني که حدوداً 20 نفر در هر کلاس مي باشد رعايت گردد .
به دبيران : الف) يافتههاي پژوهش نشان مي دهد که روش تدريس دبيران نقش موثري در قبولي دانش آموزان در کنکور داشته است.( 7 /57 درصد ) لذا به دبيران توصيه مي شود با توجه به نقش حساس و کليدي که در آموزش و پروش دارند بايد در هر زمان اين آمادگي را در خود ايجاد کنند که با روشهاي نوين تدريس در کلاس حاضر شوند زيرا روش تدريس ، معلم و دانش آموز را زود تر به هدف مي رساند از طرفي دبيران بايد به فنون چگونه انديشيدن ، راههاي مطالعه ، مرور کردن و يادداشت برداري و اصول و قواعد آن آشنايي کافي داشته باشند تا بتوانند آنها را به نحو مطلوب به دانش آموزان بياموزند
ب) يافتههاي پژوهش نشان مي دهد
ارزشيابي مستمر دبيران در پيشرفت تحصيلي مؤثراست.
(7/56 درصد) لذا توصيه مي شود
دبيران ارزشيابي مستمر را درطول آموزش مد نظر قراردهند
به دانش آموزان :
الف) يافتههاي پژوهش نشان ميدهد
که عامل اراده و پشتکار(8/93 درصد ) و عامل اعتماد به نفس ( 8/93 درصد ) در موفقيت
دانش آموزان مؤثر بوده است . لذا به
دانش آموزان توصيه ميشود
با تقويت اين دو عامل ميتوانند
نارسائيهاي عوامل اقتصادي ـ
اجتماعي را تحت تأثير قرار دهند تا به موفقيت آنها منجر گردد .
ب) يافتههاي پژوهش نشان مي دهد که
مرور درسها ( 7/88 درصد ) و يادداشت برداري از مطالب مهم در کلاس ( 1/82 درصد )
موفقيت بالاي دانش آموزان
را منجر شده است لذا به
دانش آموزان توصيه مي شود که
روش مرور درسها و يادداشت برداري را با توجه به اصول وقواعد آن بياموزند وآن را در
مراحل مختلف تحصيل بکار گيرد.