« بررسي تأثير عملكرد گروههاي آموزشي در كارايي معلمان دوره ابتدايي و گروههاي زبان انگليسي و علوم انساني دوره راهنمايي شهرستان شهرضا سال تحصيلي 81 ـ 80 »
پژوهشگر : ملك السادات اسدي
ناظر : حميده معين پور
مقدمه
لازمه نيل به توسعه فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي جامعه ، باروري و شكوفايي استعدادها و توانايي هاي نسل كنوني و آتي است كه مسئوليت عمده آن به عهده نظام فراگير آموزش و پرورش مي باشد . توجه به ضرورت مشاركت معلمان و مديران مدارس در برنامه ريزيها، تصميم گيريها ، گروههاي آموزشي از يك سو به عنوان نهادي علمي، آموزشي و از سويي ديگر بازويي توانا براي كارشناسان حوزه ستادي و اجرايي مي باشند . گروههاي آموزشي مجامع علمي - آموزشي و پژوهشي هستند كه در راستاي ارتقاء كيفيت آموزش و پرورش فعاليت مي كنند .
گروهها بايد جايگاه بروز استعداد ها و خلاقيت افراد علاقه مند باشد كه با همفكري مربيان ، معلمان و مديران بتواند نگرشهاي مطلوبي را در برنامه ريزان دفاتر حوزه ستادي وزارت آموزش و پرورش در زمينه تجديد نظر در كتابهاي درسي و تاليف كتب جديد ، شيوه هاي ارزشيابي و نوآوري و نو انديشي دوره هاي آموزش ضمن خدمت و برنامه ريزي درسي ايجاد كند .
(بخشنامه 27 /4090 /430 - 20 / 6 / 1379 ) .
اهداف پژوهش
هدف اصلي تحقيق بررسي تاثير فعاليتهاي گروههاي آموزشي شهرستان شهرضا بر كارايي معلمان بر اساس دستور العملهاي گروههاي آموزشي مي باشد .
سئوال هاي پژوهش
آيا بين تاثير عملكرد آموزشي بر معلمان شركت كننده در گروههاي آموزشي و معلماني كه در اين گروهها شركت نمي كنند :
1- در زمينه چگونگي كاربرد وسايل و تكنولوژي آموزشي در كلاس درس تفاوت وجود دارد ؟
2 - در زمينه شيوه هاي تدريس تفاوت وجود دارد ؟
3- در مورد روشهاي ارزشيابي و امتحان تفاوت وجود دارد؟
5- در زمينه گرايش معلمان به امر تحقيق و پژوهش تفاوت وجود دارد ؟
6- آيا بين تاثير عملكرد گروه هاي آموزشي بر معلمان زن و مرد تفاوت وجود دارد ؟
7 - آيا بين تاثير عملكرد گروه هاي آموزشي بر معلمان دوره ابتدايي و راهنمايي تفاوت وجود دارد ؟
8- آيا بين تاثير عملكرد گروه هاي آموزشي بر معلمان با توجه به مدرك تحصيلي آنها تفاوت وجود دارد ؟
9- آيا بين تاثير عملكرد گروه هاي آموزشي بر معلمان با توجه به سنوات خدمت آنها، تفاوت وجود دارد ؟
10- آيا بين تاثير عملكرد گروه هاي آموزشي بر معلمان با توجه به رشته تحصيلي آنها،(آموزش ابتدايي ، زبان انگليسي و علوم انساني ) تفاوت وجود دارد ؟
متغيرهاي پژوهش
برخي از متغير ها عبارتند از : عملكرد گروه هاي آموزشي (ارائه الگو ها و روش هاي تدريس جديد،تجزيه و تحليل روش هاي ارزشيابي ، نقد و بررسي مواد آموزشي ، انجام تحقيقات علمي ،...) و كارآييمعلمان (كاربرد وسايل آموزشي،رعايت اصول در امر ارزشيابي،انجام تحقيقات علمي ،...)
جامعه و نمونه آماري و روش نمونه گيري
جامعه آماري پژوهش ، تعداد 1038 معلم دوره ابتدايي و راهنمايي شهرستان شهرضا مي باشند كه در سال تحصيلي 81 ـ80 در واحد هاي آموزشي مشغول به تدريس هستند .
در اين تحقيق از روش نمونه گيري طبقه اي به نسبت حجم استفاده گرديد . كه شامل 20 درصد كل معلمان هر دوره با توجه به مدرك تحصيل شان به تعداد 207 نفر معلم ( 109 معلم ابتدايي ، 98 معلم راهنمايي مي باشد . اين تعداد معلمان بصورت تصادفي و از بين معلماني كه به صورت مستمر در گروههاي آموزشي شركت كرده اند (با توجه به اسناد و مدارك و به نسبت حجم )
ابزار جمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل داده ها
در اين پژوهش جهت جمع آوري داده ها از سه چك ليست ، صورت جلسات گروههاي آموزشي ، دفاتر و اسناد موجود به شرح زير استفاده گرديد :
الف ) جهت گرد آوري اطلاعات مربوط به استفاده معلمان از وسايل و تكنولوژي آموزشي ، استفاده از شيوه هاي تدريس خلاق ، از مشاهده عيني تدريس و تكميل دو چك ليست استفاده شد .
ب) چك ليست سوم جهت بررسي و ارزيابي نمونه سئوالات معلمان تكميل گرديد . اين سئوالات با توجه به نوع درسو رشته توسط سرگروه آموزشي همان رشته وبا توجه به دستورالعملها بررسي گرديد . در دوره راهنمايي كلاس درس معلمان رشته زبان انگليسي و علوم انساني مورد مشاهده و سئوالات نوبت اول همين تعداد از معلمان نيز مورد بررسي قرار گرفت .
ج) جهتبررسي تعداد معلمان شركت كننده در جشنوارههايتدريس از دفاتر و صورت جلسات موجود استفاده گرديد .
د)
به منظور بررسي تاثير گروههاي آموزشي به امر تحقيق و پژوهش در معلمان ، با مراجعه
به پژوهشگاه معلم بررسي شد تحقيقات انجام گرفته ، كداميك توسط معلمان عضو گروههاي
آموزشي و كداميك توسط معلماني كه بطور مستمر در اين جلسات شركت نميكنند و در
نمونه هاي آماري قرار دارند صورت گرفته است .
جهت اينكه سئوالات چك ليست داراي روايي محتوايي باشد ابتدا متون تخصصي را مطالعه كرده و سپس نظرات كارشناسان مجرب و متخصصين را جويا شده . به عبارت ديگر در اين تحقيق چون سئوالهاي چك ليست معرف ويژگيها و فعاليتهاي ويژه اي از معلمان است كه محقق قصد اندازه گيري آنها را دارد ، چك ليست ها داراي روايي و محتوايي مي باشند .
روش پژوهش
در اين تحقيق چون تأثير عملكرد گروههاي آموزشي بر كارايي معلمان و مقايسه آن با كارايي معلماني كه در گروهها شركت نمي كنند مد نظر است از روش علي - مقايسه اي استفاده شده است. در اين روش پژوهشگر به دنبال كشف و بررسي روابط بين عوامل و شرايط خاص يا نوعي رفتار كه قبلا" وجود داشته يا رخ داده از طريق مطالعه نتايج حاصل از آنها مي باشد .
بخشي از يافته هاي پژوهش
نتايج نشان داد بين ميانگين رتبه نمرات معلمان شركت كننده در گروههاي آموزشي و معلماني كه در اين گروههاي شركت نمي كنند در خصوص كاربرد وسايل آموزشي ، شيوههاي فعال تدريس و روشهاي ارزشيابي و امتحان تفاوت وجود و ميانگين رتبه معلمان شركت كننده بيشتر بوده است . همچنين تأثير گروههاي آموزشي در زمينه شركت در جشنواره الگوي تدريس و گرايش به امر تحقيق و پژوهش در بين معلمان دوره راهنمايي بيشتر از معلمان دوره ابتدايي بوده است .نتايج نشان داد بين تاثير عملكرد گروههاي آموزشي بر معلمان بر حسب جنسيت و رشته تحصيلي معنا دار نبوده ولي در خصوص دوره تحصيلي ، مدرك تحصيلي و سنوات خدمت معنادار مي باشد . در اين راستا با توجه به نتايج بدست آمده از پژوهش پيشنهاد هايي ارائه گرديده است .
·
نتايج نشان داد
ميانگين رتبه نمرات معلمان شركت كننده در گروههاي آموزشي در خصوص ابعاد عملكرد
گروههاي آموزشي بيشتر از معلماني است كه در گروههاي آموزشي شركت
نمي كنند ، بنابراين پيشنهاد مي شود مسئوولين اداره آموزش و پرورش و كارشناسان
گروههاي آموزشي با ايجاد انگيزه زمينه را براي شركت تمام معلمان در گروههاي آموزشي
را فراهم سازند .
· نتايج نشان داد عملكرد گروههاي آموزشي در خصوص ترغيب معلمان به شركت در جشنواره الگوي تدريس و گرايش به امر تحقيق و پژوهش رضايتبخش نبوده ، بنابراين پيشنهاد مي شود گروههاي آموزشي با ارائه طرحها ، برنامه ها و آموزش هاي لازم ، زمينه را جهت شركت بيشتر در جشنواره الگوي تدريس و گرايش به امر تحقيق و پژوهش را فراهم سازند .
· گروههاي آموزشي، بر اساس شرح وظايف خود بايد موجبات استفاده از وسايل و تكنولوژي آموزشي را به خصوص براي معلمان با مدرك ديپلم و ليسانس مهيا سازند .