به مناسبت هفتادمين سال تأسيس دبيرستان سعدي اصفهان
«دبيرستان سعدي، مشعل فروزان آموزش و پرورش »
آموزش و پرورش اصفهان
از ديرباز مركز تربيت نيروي انساني پر توان و كارآمد بوده است و واحدهاي آموزشي
عموماً شخصيتهاي برجستهاي را براي جامعه تربيت كردهاند.
در ميان مدارس اصفهان، چند واحد آموزشي درخشش بيشتري داشتهاند، يكي از اين مدارس دبيرستان سعدي اصفهان واقع در جنب ميدان امام (ميدان نقشجهان) ميباشد.
تاريخ آموزش و پرورش اصفهان به سبك جديد تقريباً با دبيرستان سعدي شروع گرديد، كلنگ اين دبيرستان در چهاردهم فروردينماه 1314 به دست وزير معارف وقت، در يكي از بهترين نقاط اصفهان در كنار ميدان امام كه از ارزشمندترين گنجينههاي هنري بشري است به زمين زده شد.
اين ساختمان در دو طبقه بر اساس معماري سنتي به شكل بسيار زيبايي ساخته شده، دبيرستان داراي كلاسهاي متعدد، سالن سخنراني، آزمايشگاههاي متنوع، فضاي وسيع، ميدان ورزش و تجهيزات مناسب و درخور تحسين بوده است، در و ديوار اين دبيرستان بهصورت هنرمندانهاي آراسته و جملات حكيمانه و اشعار شيوا و نغز فردوسي توسي، نظامي گنجوي و اديب نيشابوري و سعدي شيرازي دربارهي تعليم و تربيت و تحريص و تعليم دانشآموزان به مطالعه و تحقيق و كسب كمالات اخلاقي با خط بهترين خطاطان زمان كاشيكاري شده است.
براي مثال: سر در ورودي آن با آيهي كريمهي «وَ مَن يوْتِي الْحِكْمَة فَقَد اوُتِيَ خَيراً كَثيراً» زينت يافته است و در زير آن در پيشاني ايوان ورودي جملهي زيباي «دانايي ـ توانايي» كاشيكاري شده است.
در طرفين ايوان در زير دو بال گستردهي ساختمان شعر زيباي:
كاشيكاري شدهاست در طرفين ايوان در جهت غرب و شرق دردو طبقه اين اشعار ديده ميشود:
بار درخت علم ندانم بهجز عمل با علم اگر عمل نكني شاخ بيبري
***
علم چندان كه بيشتر خواني چون عمل در تو نيست ناداني
***
زماني مياساي ز آموختن اگر جان خود خواهي افروختن
***
خنك نيكبختي كه در گوشهاي بهدست آرد از هر خرد توشهاي
درداخل ساختمان در سردر ورودي تالار سخنراني اين اندرز حكيمانه گچبري شده است:
دور تا دور تالار سخنراني،جايي كه در منظر گوينده و شنونده است، اين ابيات تغز ديده ميشود:
به گوينده گيتي برازنده است كه گيتي به گويندگان زنده است
***
سخن چشم و گوينده چشمآفرين سراپاي گيتي بدين چشم بين
***
مجال سخن تا ميابي مگوي چو ميدان نداري نگهدار گوي
***
مگوي و منه تا تواني قدم ز اندازه بيرون وز اندازه كم
***
زبان دركش از عقل داري و هوش چو سعدي سخنگوي ورنه خموش
در قسمتي از راهرو و طبقهي اول اين جملهي پندآموز گچبري شده است:
بودم جوان كه گفت مرا پير اوستاد فرصت غنيمت است نبايد ز دست داد
بر سر در آزمايشگاه فيزيك اين بيت ديده ميشود:
بر سر در تاريكخانهي آزمايشگاه فيزيك آمدهاست:
بر سردر آزمايشگاه شيمي آمده است:
در طبقهي دوم، در بالاي سر دفتر رئيس دبيرستان اين سخن نغز ديده ميشود:
تن زنده دل، خفته در زير گل به از عالمي زنده و مرده دل
دل زنده هرگز نگردد هلاك تن زندهدل گر بميرد چه باك
دور تا دور حياط دبيرستان آنجا كه دانشآموزان براي رفتن به كلاس در بامدادان يا زنگهاي تفريح جمع ميشوند. اين پندهاي حكمتآموز ديده ميشود:
اگر در سراي سعادت كس است ز گفتار سعديش حرفي بس است
***
جو اناره طاعت امروز گير كه فردا جواني نيايد ز پير
***
غافل منشين نه وقت بازي است وقت هنر است و سرفرازي است
***
دانش طلب و بزرگي آموز تا به نگرند روزت از روز
***
ميكوش به هر ورق كه خواني تا معني آن تمام داني
***
جايي كه بزرگ بايدت بود فرزندي كس نداردت سود
***
چون شير به خود سپه شكن باش فرزند خصال خويشتن باش
***
خنك آنكه در صحبت عاقلان بياموزد اخلاق صاحبدلان
***
درداخل ساختمان در راهرو اصلي در يك كتيبهي سراسري، هدف اصلي ساختمان، تاريخ بنا و اهميت علم ودانش و كسب فضيلت و اخلاق با خط زيبا كاشيكاري شده است.
در اين دبيرستان معلمان برجسته، دانشور و صاحب كمالي تدريس داشتهاند كه همگي مفاخر فرهنگ ما بودهاند كه برخي از آنان عبارتند از:
استادان فرزانه:
مرحوم احمد آرام، فيضالله نوري، مرحوم محمد علي موسوي، مرحوم مصلحالدين مهدوي، مرحوم ميرزا عباس نحوي، مرحوم هدايتالله موسوي، مرحوم جعفر آل ابراهيم، مرحوم محمد تقي صدري،مرحوم حاج آقا فخر كلباسي مرحوم بهادري، مرحوم بدرالدين كتابي، مرحوم حسين عريضي، مرحوم حسين هماميزاده، مرحوم حسين دانشجو، مرحوم حبيبالله فضايلي، مرحوم احمد سپهري،، مرحوم محمود نوربخش، مرحوم ابوالفضل همايي، مرحوم مجيد زند آتشبار ، حسين تابش، حسين مصاحبي، جعفر شيخالاسلام، حسن نيلفروشان، محمود پيشهور، صفرعلي جمالي، احمد مدرس صادقي،محمد مهريار، رضا دايي جواد، لطفالله هنرفر،حسن حكيميان، هوشنگ جزيزاده ،رحيم عبدي،حسين علي موحدي، حسين مشتاقيان پور ، عباس كيانوش ، ، محمد حسن كلباسي ، محمد حسن صمدانيان ، مرتضي امام جمعه زاده ، مهدي علوي ، عباس سلطاني ، با قر نظري ، آقاي جبل عاملي و ... .
جمعي از اين مشعلداران فرهنگ كه روي در نقاب خاك كشيدهاند در قطعهي نامآوران باغرضوان اصفهان به خاك سپرده شدهاند. رحمهالله عليهم اجمعين
اين دبيرستان دانشآموزاني را تربيت كرده و به ميهن اسلامي، تقديم نموده كه برخي از ايشان شخصيتهاي ممتاز و برجستهاي بوده و هستند و عبارتند از:
آيتالله شهيد دكتر سيد محمد حسيني بهشتي، دكتر ابوتراب نفيسي ، آيتالله سيد جلالالدين طاهري .
همچنين آقايان: دكتر حسن رياحي، دكتر عليرضا مرندي، دكتر هوشنگ فاضل، دكتر كلانتر معتمدي، مهندس عباسعلي سبزواري، دكتر علي رجالي، مهندس اكبر مصدقزاده، دكتر مصطفي معين، مرحوم دكتر محسن نوربخش، مهندس محمد غرضي، دكتر محمد علي نفيسي، دكتر منصور فاطمي، دكتر هاشم فاطمي، مهندس ناصر آرمانپناه، دكتر اعلمي هرندي، دكتر محمد حسن كريمينژاد، دكتر باقر كرماني، دكتر جعفر زعفراني، دكتر محمد باقر كتابي، مهندس عبدالله كوپايي، مهندس محمود كسائيان ،دكتر عباس اديب ، دكتر رضا بقراطيان ، دكتر غلامعلي رئيسي اردلي، جعفر شيخ الاسلام ، دكتر بيژن نجفي ، دكتر محمود امامي ، مهندس حسين سمناني ،مهندس سيد محمود حجازي ، سيد محمود حسيني ، مهندس محمود ا بكاء ، احمد كفايي و ... .
تصوير دوران دانشآموزي اين عزيزان زينتبخش سالن اجتماعات دبيرستان سعدي بود كه براي دانشآموزان نسل بعد بسيار مؤثر و آموزنده بوده است.
در اين دبيرستان كه عموماً دانشآموزان برتر و خوش استعداد جمع ميشدند از حسن اتفاق معلم و شاگرد نسبت به مباني اسلام سخت پايبند بودند بهطوري كه در تمام ايام پربركت تولد بزرگان دين و نيز ايام سوگواري مراسم باشكوهي برگزاري ميكردند و با شيوههاي دقيق و منظم و برنامهريزي شده، مباني اسلام راستين و انقلابي را آموزش ميدادند.
شهيد نيلفروشزاده (كه 10 سال بعد در سال 1360 در جريان دفاع مقدس شهيد شد) با خرد كردن عكس شاه اولين جرقه ي انقلاب اسلامي را در اين دبيرستان برافروخت. كارگزاران رژيم بيش از اين صبر و تحمل را جايز ندانستند و به بهانهي حفظ ميراث فرهنگي بدون اينكه بهطور قانوني و رسمي سندي را رد و بدل كنند با مبلغ ناچيزي كه دراختيار مدير كل وقت قرار دادند، اين مركز آموزشي را به نيروهاي انتظامي سپردند.
معلم و دانشآموز را از آنجا راندند، وسايل و تجهيزات ارزشمند آن دبيرستان، اينجا و آنجا پراكنده و بياثر شد و بهخصوص كتابخانهي گرانبهاي آن ، به تاراج رفت و ساختمان دبيرستان را در ظاهر به شهرباني و در واقع به كميتهي بهاصطلاح ضد خرابكاري ساواك سپردند و درست بر خلاف آنچه بزرگان تعليم و تربيت ميگويند كه: «مدرسه بسازيد تا زندانها بسته شود» عمل كردند و شگفتآور و تأسفانگيز اينكه ساواكيها در دوران انقلاب عدهاي از دبيران ودانشآموزان همين دبيرستان را در همين محل به بند كشيدند.
در سال 1357 يكي از درخواستهاي مهم معلمان، دانشآموزان و مردم انقلابي اصفهان كه دست به اعتصاب و تحصن زده بودند، باز گردانيدن دبيرستان سعدي به دامن پر مهر آموزش و پرورش بود.
در دوران پيروزي انقلاب، در روز 23 بهمن سال 1357 چيزي نمانده بود كه اين دبيرستان به وسيلهي انقلابيون مثل دهها محل ديگر اشغال شود و به آموزش و پرورش برگردد. اما اين كار با وساطت شهيد حجهالاسلام علياكبر اژهاي و شهيد وحيد دستگردي اولين رئيس شهرباني بعد از انقلاب و ديگر بزرگان به تأخير افتاد.
اين دو شهيد عزيز و سايرين در جمع انقلابيون به همهي حضار و مخصوصاً به مدير كل آموزش و پرورش بعد از انقلاب جناب آقاي حسن نيلفروشان صريحاً قول دادند و تصريح نمودند كه به زودي محل دبيرستان را در اختيار آموزش و پرورش قرار خواهند داد و اين مسأله را همهي معلمان، دانشآموزان و حتي مردم كه در صحنه بودند ميدانند و حاضرند در هر جايي شهادت دهند.
درخصوص بازگشت اين دبيرستان به آموزش و پرورش، اداره كل آموزش و پرورش از يك سو و جمعي از معلمان محترم بازنشسته و شاغل از سوي ديگر اقداماتي را بهعمل آوردهاند.
جلسات و گردهماييهاي متعددي را در حضور مسئولان والامقام بزرگوار و بهخصوص نامههايي ارسال شده كه آرزومنديم بهزودي مورد عنايت خاص مسئولان پر مهر و ارجمند و فرهنگدوست قرار گيرد و اين دبيرستان به دامن مادر پرعاطفهي خود يعني آموزش و پرورش بازگردد.
بهنامخدا
فارغالتحصيل محترم دبيرستان سعدي .........
در روز پنجشنبه 10/10/83 با حضور جمعي از مديران و دبيران پيشكسوت آموزش و پرورش كه ساليان دراز در دبيرستان سعدي اصفهان (جنب ميدان امام) به فعاليت علمي ـ آموزشي اشتغال داشتند، كميتهي برگزاري هفتادمين سال تأسيس دبيرستان سعدي شامل آقايان: احمدمدرس صادقي، حسينعلي موحدي، محمد حسن باقي، جعفر شيخالاسلام، محمود تلگيني، دكتر علي رجالي، عباس دهكردي (دبير كميته) و مهندس مجيد مظفري رييس مركز تحقيقات معلمان اصفهان، تشكيل شد و مقرر نمود تا از كادر آموزشي و نيز دانشآموزان سابق اين دبيرستان درخواست شود تا:
1- ضمن ارتباط با اين كميته، موضوع را بهاطلاع دوستان همكلاسي خود در دبيرستان سعدي برسانند و توصيه نمايند با اين كميته همكاري نمايند.
2- چون قرار است جشن باشكوهي برگزار گردد و در آن از شخصيتهاي برجسته، مديران و دبيران و دانشآموزان برجستهي اين دبيرستان دعوت بهعمل آيد، لذا در صورت تمايل آمادگي خود را جهت شركت در جشن مذكور اعلام نموده و بزرگاني كه بايد در اين مراسم حضور داشته باشند را معرفي فرمايند..
3- چون در نظر است كتابي بهعنوان يادنامه دبيرستان سعدي اصفهان، چاپ و منتشر گردد، لذا فشردهاي از زندگينامه، خاطرات آموزنده دوران تحصيل در اين دبيرستان و شغل و سمت فعلي همراه با عكس و آدرس خود را حداكثر تا آخر اسفندماه 83 به يكي از پستهاي الكترونيكي زير ارسال فرمايند.
abbassedehkordi@yahoo.com
dehkordi@Isfedu.org
4- جهت دريافت اطلاعات بيشتر دربارهي همايش به آدرسهاي:
مركز كامپيوتر شهرداري اصفهان: www.imcec.org
آدرس خانه رياضيات اصفهان: www.mathhouse.org
آدرس مركز تحقيقات معلمان اصفهان: www.trc.isfedu.org
مراجعه نمايند.
(اميد است از همكاريهاي مادي و معنوي همهي اين عزيزان در نيل به اهداف مذكور برخوردار شويم.)
عباس دهكردي
اطلاعيه
به مناسبت هفتادمين سال تاسيس دبيرستان سعدي ( اصفهان - خيابان استانداري) ، در بهار سال 1384 جشن با شكوهي برگزار مي گردد و يادنامه اي ويژه منتشر خواهد شد لذا از كساني كه در اين دبيرستان تدريس يا تحصيل نموده اند ، تقاضا مي شود خاطرات ارزنده وآموزنده ، اسناد ومدارك تاريخي و عكس هاي قديمي را را همراه با چكيده اي از زندگس نامه وعكس خود به آدرس كميته برگزاري مراسم، سازمان آموزش وپرورش اصفهان - مركز تحقيقات معلمان اصفهان ارسال فرمايند .براي اطلاع بيشتر به پايگاه اطلاع رساني www.isfedu.org مراجعه فرماييد. با تشكر - كميته برگزاري