« بررسي تاثير بازديدهاي مسئولين آموزش و پرورش شهرستان كاشان در ارتقاي سطح آموزش مدارس در سال تحصيلي 79 ـ 78 »
پژوهشگر: غلامرضا اخوان ارمكي
ناظر: جواد ناصح
مقدمه
امروزه آموزش و پرورش در تمام كشورها از اهميت و ارزش قابل ملاحظه اي برخوردار بوده و نقش آن در توسعه اقتصادي ، فرهنگي و سياسي غير قابل انكار مي باشد. بدين جهت صاحب نظران تعليم و تربيت اعتقاد دارند كه نظارت و كنترل بر برنامه هاي آموزش و پرورش كه مي تواند از طريق بازديد از واحدهاي آموزشيتوسطمسئولينصورتپذيرد نقش مهمي را در اين زمينه ايفا كند.
زيرا مراجعه به مدارس جهت بررسي امور انجام شده يك سبك مشخص و يك جريان عملي براي نظارت و كنترل مي باشد. بر اساس مطالعات انجام شده حضور مسئولين در واحدهاي آموزشي و چگونگي اجراي برنامه ها و دستور العمل ها موجب بهبود بخشي به امور كيفي و كمي آموزش مي شود .
اهداف پژوهش
الف) هدف كلي:
بررسي تاثير بازديدهاي مسئولين آموزشوپرورش شهرستان كاشان در ارتقاء سطح آموزش مدارس.
ب) هدف ويژه :
هدف بعدي طرح در خصوص نحوه فعاليتهاي حين بازديد و چگونگي موثر بودن بازديد و تأثير بازديدها بر حسب ميزان تحصيلات و جنسيت بازديدكنندگان و بازديدشوندگان مي باشد .
سئوالهاي پژوهش
١ـ تا چه اندازه بازديدها مؤثر است؟
٢ـ آيا نتايج بازديدها در مدارس روستايي و شهري متفاوت است؟
٣ ـ آيا نتايج بازديدها در مدارس دخترانه و پسرانه متفاوت است؟
٤ ـ آيا سنخيت در جنسيت بازديدكننده و بازديد شونده به بهينه سازي آثارها كمك ميكند؟
٥ ـ آيا نتايج بازديدهاي انجام شده در دورههاي مختلف تحصيلي با يكديگر تفاوت قابل ملاحظهاي دارند؟
متغيرهاي پژوهش
بازديدهاي مسئولين آموزش و پژوهش، ارتقاي سطح آموزش و پرورش ، جنسيت و تحصيلات از جمله متغيرهاي اين پژوهش مي باشد .
جامعه آماري ، تعداد نمونه و روش نمونه گيري
جامعه آماري اين طرح كليه معاونان و مديران و معلمان آموزش و پرورش شهرستان كاشان كه تعداد آنها 3623 نفر مي باشند .
از اين تعداد 140 نفر معلم ،51 نفر از معلمان ابتدايي ، 47 نفر از معلمان راهنمايي و 42 نفر معلمان متوسطه مي باشد و از تعداد 78 نفر مديران و معاونان انتخاب شده ، 39 نفر معاون و 39 نفر مدير مي باشد .
روش نمونه گيري "طبقهاي" متنا سب با حجم هر طبقه به طور تصادفي ساده به تعداد مورد نياز انتخاب شدهاند .
ابزارجمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل دادهها
ابزار اندازه گيري در اين پژوهش پرسش نامه خود ساخته كه بر اساس سئوالات مطرح شده ، بوده است . كه پس از اجراي مقدماتي آن و مراجعه به صاحب نظران ، پرسش نامهاي با ٣٤ سئوال ، ويژه مديران و معاونان و پرسش نامه ديگر ويژه معلمان با ٣٢ سئوال به اجرا در آمده . اين پرسش نامه به صورت چند گزينهاي و با استفاده از مقياس درجه بندي ليكرت تهيه گرديده است . تجزيه و تحليل داده هاي اين پژوهش در دو سطح آمار توصيفي و استنباطي صورت گرفت . در سطح آمار توصيفي از فراواني و درصد و ميانگين و در سطح استنباطي از آزمون هاي غير پارامتريك نظير آزمون يومان ويتني و" كروسكال واليس" استفاده شده است .
روش پژوهش
در اين تحقيق از روش توصيفي استفاده شده است . به منظور بررسي تأثير بازديدها عوامل مؤثر در بازديدها شناسايي ,كه ابتدا به نظر مسئولين رسانده شده و سپس از نمونه گيري در دو گروه مديران و معاونان پرسش نامه اجرا شده كه پس از تكميل پرسشنامههاي مدون به كمك روش هاي آماري تعريف شده در پي استخراج پاسخ سئوالات تحقيق بر آمده تا به نتايج حاصله پرداخته شود .
بخشي از يافتههاي پژوهش
نتايج نشان مي دهد كه بيشترين درصد پاسخها در سطح موافق و كاملا" موافق مربوط به مؤثر بودن بازديدهاي معلمين ( پيگيري در خصوص دانش آموزاني كه به طور نسبي پيشرفت و يا افت درسي داشته اند مي باشد ) با 85 درصد و بيشترين درصد پاسخها مربوط به مؤثر بودن بازديدها از نظر مديران و معاونان مربوط به سئوال ( بازديد از آموزشگاه را با هدف توسعه برنامه ريزي آموزشي امري ضروري و مؤثر در ارتقاي كيفيت آموزش است ) با 1/91 درصد. از نتايج ديگر تفاوت بين نظر معلمين مرد و زن در خصوص مؤثر بودن بازديد و اتفاق نظر بين معلمين و مديران و معاونان شهر و روستا و معلمين سه دوره تحصيلي در خصوص مؤثر بودن بازديدها و تفاوت نظر بين مديران و معاونان در خصوص مؤثر بودن بازديد بر اساس مدرك تحصيلي آنان مي باشد .
بخشي از پيشنهادها
عوامل مؤثر در ايجاد تأثير بازديدها را مي توان به دو عامل دروني و بيروني تقسيم نمود .
الف ـ عوامل دروني : تغييراتي كه معلمان ، مديران ، معاونان و بازديد كنندگان مي توانند در خود ايجاد نمايند عبارتند از :
ـ تغيير نگرش نسبت به بازديدها و بازديدكنندگان كه مي توانند با بينش مثبت و نظارت مؤثر از واحدهاي آموزشي بازديد كنند و بازديدها به نحوي صورت پذيرد كه به ارتقا كيفي امور كمك نمايد .
ـ بازديدكنندگان در بازديدهاي خود به عوامل عاطفي و شخصي بازديد شوندگان توجه نمايند.
ب ـ توجه به عوامل بيروني بازديد كننده بر اساس مقررات و قوانين خاص باشد و با اطلاعات و دانش كافي به اين كار مبادرت نمايد و با بررسي دقيق در رفع مشكلات بكوشد و با صراحت به درج مشاهدات خود در ثبت گزارش اقدام كند .