« بررسي و ارزيابي نقش شوراي دانش آموزي در مشاركت دانش آموزان در امور مدارس متوسطه شهرضا »
پژوهشگر : محمدرضا همت
ناظر : مهري عابد اصفهاني
مقدمه
دوره متوسطه بستر مناسب بمنظور تامين آزادي در عرصه مختلف اجتماع و انتقال دانش و مهارتهاي آماده سازي فرد براي قبول مسئوليت اجتماعي را آماده مي سازد ضمن آنكه موجبات همگوني و انجام گروهي در فرد را نيز سبب خواهد شد وجود نهادهايي چون شوراي دانش آموزي سبب ايجاد يك فرآيند دو سويه و فراگير همه جانبه بنام « مشاركت » در مدارس است. دخالت در فرآيند تصميم گيريها بطور عميق از يك سو موجب پويايي و نشاط و خلاقيت و كرامت نوجوان و از ديگر جهت انگيزه ي حضور فعالتر در صحنههاي گوناگون مدرسه را فراهم خواهد ساخت ، اين پژوهش در نظر دارد ضمن بررسي پيرامون ميزان فعاليت اين نهاد در مدارس تأثيرات مختلف آن بر جنبههاي مشاركت پذيري دانش آموزان و دستيابي به اهداف منظور شده براي شوراهاي دانش آموزي را نيز روشن سازد .
اهداف پژوهش
اهداف پژوهش عبارتند از : بررسي و
ارزيابي ميزان فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس متوسطه دختر و پسر شامل برگزاري اردو
و بازديدهاي علمي ـ اداره كتابخانه و نمازخانه ـ اداره تعاوني مدرسه و اداره امور
انضباطي و بهداشتي ـ برگزاري مناسبت هاي ملي ـ مذهبي و ارائه پيشنهادات و نظرات
دانش آموزان پيرامون امور اجرايي به مديريت مدرسه از ديدگاه عموم
دانش آموزان و بررسي نظرات مدير و معاون پرورشي و اعضاي شوراي دانش آموزي پيرامون
وظايف انجام شده شوراهاي دانش آموزي به منظور ارائه راهكارها و پيشنهادات كاربردي
جهت تقويت آن بخش از فعاليت هاي اين نهاد كه احياناً ضعيف عمل نموده و افزايش كيفيت
عملكرد شوراي دانش آموزي .
١ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه اجراي مناسبتهاي (مليـ مذهبي وسياسي ) به چه ميزاني است ؟
٢ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه اجراي مناسبتهاي ( ملي ـ مذهبي و سياسي ) به چه ميزاني است ؟
٣ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه برگزاري اردو ها و بازديدها به چه ميزاني است ؟
٤ ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه برگزاري اردوها و بازديدها به چه ميزاني است ؟
5 ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه برگزاري نماز جماعت به چه ميزاني است ؟
6ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه برگزاري نماز جماعت به چه ميزاني است ؟
7ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه اداره تعاوني مدرسه به چه ميزاني است ؟
8 ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه اداره تعاوني مدرسه به چه ميزاني است ؟
9ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه اداره كتابخانه مدرسه به چه ميزاني است ؟
10ـ فعاليتشوراي دانشآموزي مدارس دخترانه در زمينه ادارهكتابخانه مدرسه به چه ميزاني است؟
11ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه مشاركت در امور انضباطي مدرسه تا چه ميزاني است ؟
12ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه مشاركت در امور انضباطي مدرسه تا چه ميزاني است ؟
13ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس پسرانه در زمينه ارائه پيشنهادات و نظرات پيرامون امور اجرايي مدرسه به مديريت تا چه ميزاني است ؟
14ـ فعاليت شوراي دانش آموزي مدارس دخترانه در زمينه ارائه پيشنهادات و نظرات دانش آموزان پيرامون امور اجرايي مدرسه به مديريت تا چه ميزاني است ؟
15ـ آيا بين نظرات مديران ، معاونين پرورشي ،اعضاي شوراي دانش آموزي در مورد فعاليت هاي شوراي دانش آموزي در مدارس تفاوت معني داري وجود دارد ؟
16ـ آيا بين ميزان فعاليت شورا هاي دانش آموزي ( وظايف ) مدارس متوسطه دخترانه و پسرانه تفاوت معني داري وجود دارد ؟
متغيرهاي پژوهش
متغير مستقل در اين پژوهش فعاليت ( وظايف ) شوراي دانش آموزي بوده و متغير وابسته مشاركت دانش آموزان در امور اجرايي مدارس متوسطه مي باشد.
جامعه و نمونه آماري و روش نمونه گيري
جامعه مورد مطالعه اين پژوهش شامل
چهار زير جمعيت ، عموم دانش آموزان دختر و پسر قريب به 9400 نفر ـ مديران و
معاونين پرورشي مدارس هر يك 30 نفر و اعضاي شوراي
دانش آموزي مدارس متوسطه به تعداد 230 نفر در سال تحصيلي 80 ـ 1379 .
روش نمونه گيري ، براي انتخاب افراد نمونه از عموم دانش آموزان دختر و پسر از روش نمونه گيري تصادفي متناسب با حجم و به منظور انتخاب مديران و معاونين پرورشي و اعضاي شوراي دانش آموزي از طريق سر شماري اقدام شد .
حجم نمونه مورد مطالعه عموم دانش آموزان 180 نفر ، مديران و معاونين پرورشي هر يك 30 نفر و در مورد اعضاي شورا ي دانش آموزي تعداد 230 نفر بوده است .
ابزار جمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل داده ها
به منظور جمع آوري اطلاعات پيرامون فعاليتهاي مختلف شوراي دانش آموزي از دستورالعملهاي وزارتي استفاده و سپس تلخيص گرديده و با مطالعه كتب و جزوات پيرامون فعاليتهاي تربيتيمدارس فهرستي از فعاليتهاي مربوط به هر بخش از وظايف شوراي دانشآموزي تهيه گرديد . براي كسب نظر پيرامون ميزان فعاليت شوراها از پرسشنامه 60 سئوالي پنج گزينهاي كه پس از تعيين اعتبار از روش آلفاي كرونباخ ( 79% ) بين حجم نمونه توزيع و به منظور مصاحبه با مديران و معاونين پرورشي و اعضاي شوراي دانش آموزي چك ليستي با 34 سئوال بلي ـ خير و 18 سئوال 5 گزينه اي و به صورت بسته حول وظايف هفت گانه شوراها تهيه گرديد.
براي تجزيه و تحليل دادهها از روش توصيفي شامل فراواني,درصد،ميانگين، انحراف استاندارد ، ميانه و در بعد استنباطيبه منظور تعيين تفاوت نظرات دانشآموزاندختر و پسر از آزمون يومنويتني, و جهت معني دار بودن ميانه نمرات از آزمون علامت و جهت رتبه بندي فعاليت هاي انجام شده از آزمون فريدمن استفاده گرديد براي تجزيه و تحليل داده ها نيز نرم افزار SPSS به كار گرفته شد.
روش پژوهش
اين پژوهش بصورت يك مطالعه توصيفي پيمايشي انجام گرديده است.
بخشي از يافتههاي پژوهش
·
يافته هاي
پژوهش نشان داد اكثريت دانش آموزان پسر ( 6/74 درصد) فعاليت شوراي
دانش آموزي را در كليه زمينههاي فعاليتي هفت گانه كمتر از حد متوسط ارزيابي و
(6/61 درصد ) دانش آموزان دختر در حد متوسط و بيشتر ارزيابي نموده اند .نتايج نشان
داد
دانش آموزان دختر ارزيابي مثبتتري از نقش شورايدانشآموزي در زمينههايگوناگون
مدارس داشته اند.
·
بررسي نتايج
پاسخگويان (معاونين پرورشي ـ مديران و اعضاي شوراي دانش آموزي) پيرامون انجام
فعاليت ها و ميزان آن نشان داد كمتر از 50 در صد سه گروه پاسخگو اعلام نمودند انجام
فعاليت شورا در زمينه بر گزاري اردوها ـ نماز ـ اداره تعاوني و كتابخانه مدرسه ـ
امور انضباطي صورت پذيرفته اما ميزان انجام فعاليت صورت گرفته جهت مشاركت عموم
دانش آموزان براساس ارزشيابي بيش از 50 در صد سه گروه پاسخگو در زمينه برگزاري اردو
ـ نماز ـ اداره تعاوني و كتابخانه مدرسه و امور اجرائي كم بوده است.همچنين معاونين
پرورشي مدارس ارزيابي مثبت تري از دو گروه ديگر داشته اند و بيشترين رتبه فعاليتي
شورا مربوط به برگزاري مناسبتهاي ملي ـ مذهبي و كمترين آن مربوط به اداره تعاوني
مدرسه مي باشد .
بخشي از پيشنهادها
·
شركت هر چه
بيشتر نمايندگان شوراي دانش آموزي در جلسات شوراي مدرسه بمنظور
زمينه سازي عملي همياري ديگر دانش آموزان.
· ارائه آموزشهاي ضمن خدمت براي مديران با تأكيد بر مدارس پسرانه در جهت اداره امور مدارس بصورت مشاركتي.
· ترغيب بيشتر شوراي دانش آموزي به استفاده مناسب و بهينه از مراسم صبحگاهي مدرسه بعنوان بهترين ابزار انتقال و دريافت نظرات مديران و دانش آموزان .
· تبيين محدوده فعاليتي شوراي دانش آموزي در زمينه امور اجرائي و امور انضباطي از سوي مديريت و ارائه آن به ساير دانش آموزان .
· تشكيل واحد هماهنگي در مدرسه به منظور يكسان سازي و جهت دهي فعاليت هاي گروهي تشكل هاي مختلف .